Stowarzyszenie Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Stanisława Staszica w Lublinie

Lata 1986-88 obfitowały w szereg istotnych wydarzeń związanych z Liceum im.Stanisława Staszica i jego absolwentami – obchody 400-lecia Szkoły (1586-1986), a także zjazdy byłych maturzystów. Profesorowi dr hab. Leszkowi Malickiemu – maturzyście z 1951 roku, pomysł powołania stowarzyszenia podsunął zasłużony profesor Gimnazjum i Liceum im. Stanisława Stasica doc. dr hab. Bohdan Komorowski. Profesor Malicki skontaktował się wówczas z prezesem warszawskich „zamojszczaków” – Zygmuntem Smorawińskim, który udostępnił mu statut. Wzorując się na nim opracowano jego lubelską wersję. Procedura powołania stowarzyszenia obejmowała, poza opracowaniem statutu, przeprowadzenie zebrania założycielskiego i złożenie wniosku o rejestrację. Zebraniem założycielskim stał się zjazd koleżeński rocznika maturalnego prof. Leszka Malickiego, który odbył się 21 czerwca 1986 roku. Podjęto wtedy uchwałę o utworzeniu stowarzyszenia, przyjęto statut i dokonano wyboru tymczasowego zarządu. Prezesem został Leszek Malicki, a w skład zarządu weszli: Radzisław Sikorski (wiceprezes), Jan Gliński (skarbnik), Tadeusz Izdebski (sekretarz) orazczłonkowie: Stanisław Pietraś, Ryszard Sławiński, Tadeusz Wolski.

‍
Rejestracja stowarzyszenia nastąpiła 28 listopada 1987 roku. Miało ono sprawować opiekę nad Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Staszica w Lublinie, pomagać w rozwiązywaniu problemów kulturalnych i gospodarczych szkoły oraz dbać o utrzymywanie więzi koleżeńskich między członkami stowarzyszenia. Pierwsze Walne Zebranie Członków odbyło się 16 kwietnia 1988 roku. Prezesem Zarządu ponownie wybrano prof. Leszka Malickiego. Funkcję tę pełnił przez cztery kadencje do 2003 roku. W latach 2003-2008 działalnością Stowarzyszenia kierowała, jako Prezes Zarządu, Joanna Wójtowicz. Dzięki jejstaraniom i mecenasa Janusza Łomży Stowarzyszenie uzyskało status Organizacji Pożytku Publicznego. Dzięki temu sytuacja finansowa znacznie się poprawiła. Wpływy tytułem odpisu 1% podatku pozwalają nie tylko na pokrycie kosztów działalności Stowarzyszenia, ale również na finansowanie realizacji celów statutowych. Od 2008 roku funkcję Prezesa Zarządu pełni Zbigniew Smutek.

‍
Do najważniejszych działań Stowarzyszenia należy popularyzowanie tradycji szkoły oraz dokonań jej najwybitniejszych nauczycieli i absolwentów. W listopadzie 1990 roku wychowankowie szkoły przekazali sztandar szkoły, który ze względu na umieszczone na nim treści religijne w czasach stalinowskich został oddany na przechowanie do kościoła oo. Dominikanów. Stowarzyszenie sfinansowało renowację sztandaru i po uroczystym poświęceniu w kościele garnizonowym przekazało szkole. Współpracując z „RodzinąKatyńską” wsparło finansowo przygotowanie tablicy pamiątkowej na pomniku cmentarza wojskowego w Lublinie. W kwietniu 1995 roku z inicjatywy Stowarzyszenia odsłonięto w szkolnej auli tablicę upamiętniającą zamordowanych w Katyniu nauczycieli i absolwentów szkoły. Na bocznej ścianie auli odtworzono napis „Salus rei publice suprema lex esto”, który przed wojną był w budynku szkoły przy ul. Narutowicza, a później nad sceną auli obecnego budynku. W 2013 roku z inicjatywy Stowarzyszenia, a szczególnie członka jego Zarządu - Stanisława Klimaszewskiego, odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą Gracjanowi
Chmielewskiemu – powstańcowi styczniowemu i dyrektorowi szkoły w latach 1905-1919.

‍
Członkowie stowarzyszenia intensywnie uczestniczą w gromadzeniu i opracowywaniu
materiałów dotyczących historii szkoły oraz jej Profesorów i wychowanków. Dzięki staraniom Czesława Sambora opracowano biogramy najwybitniejszych nauczycieli i uczniów. Przygotowano liczne publikacje, między innymi monografie: Szkoła czterech wieków pod redakcją prof. Ryszarda Kuchy, Lublin 1992, „Staszic”. Dawniej, dziś i jutro, Lublin 2001, 420 lat lubelskiego „Staszica”, Lublin 2006, broszury: Ku pamięci Wychowanków Szkoły Czterech Wieków, Pamięci Wychowanków Szkoły Czterech Wieków – ofiar II wojny światowej. Wiele artykułów poświęconych nauczycielom szkoły zamieszczał w lubelskiej prasie Stanisław Klimaszewski. Wspomnienia i opracowania dotyczące historii szkoły, relacje ze spotkań absolwentów publikowane są także na łamach biuletynu „Staszicak” wydawanego dwa razy w roku przez Stowarzyszenie.

‍
Stowarzyszenie wspiera także działalność edukacyjną szkoły finansując zakup pomocy
dydaktycznych, między innymi książek do biblioteki, tablicy interaktywnej i projektora
multimedialnego, sprzętu do nauki zabiegów resystutacyjnych i innych.


Na pomoc finansową Stowarzyszenia mogą liczyć organizatorzy takich imprez szkolnych jak przegląd piosenki „Staś” i Maraton pisania listów Amnesty International.


Przedstawiciele Stowarzyszenia uczestniczą w uroczystościach szkolnych takich jak rozpoczęcie i zakończenie roku szkolnego, Dzień Patrona wraz ze ślubowaniem klas pierwszych oraz uroczystościach jubileuszowych.


Współpracując z Fundacją im. kpt. Wiktora Krzewskiego, Fundacją im. Brunona Radlińskiego, Fundacją im. Jana Janiszewskiego przyznawało nagrody dla najlepszych absolwentów i uczniów. Obecnie takie nagrody przyznawane są ze środków Fundacji im. Ewy Sajkiewiczowej – dla najlepszego absolwenta z języka polskiego oraz funduszy własnych. Od 2014 roku dzięki hojności jednego z absolwentów przyznawane są także stypendia dla szczególnie uzdolnionych uczniów, ale będących w trudnej sytuacji materialnej.Co roku Stowarzyszenie organizuje spotkania opłatkowe i Wielkanocne swoich członków. Pomaga także w organizacji i uczestniczy w spotkaniach i zjazdach poszczególnych roczników absolwentów.


Do najbardziej zasłużonych członków stowarzyszenia należą, bądź należeli (część z nich niestety już nie żyje) ci, którym Walne Zebranie przyznało tytuł Honorowego Członka Stowarzyszenia. Do tego grona należą (w kolejności przyznawania): 2001 - Janusz Bucior (mat. 1935 r.), Władysław Krzewski (mat. 1944 r.), Czesław Sambor (mat. 1936 r.), Lucjan Ważny (mat. 1939 r.); 2002 - Tadeusz Wilgat (mat.1934 r.), 2003 - Janusz Żurakowski (mat.1934 r.) - Leszek Malicki (mat. 1951 r.) – pośmiertnie; 2005 - Jan Gliński (mat. 1951r.), Jan Gurba (mat. 1946 r.), Stanisław Gurba (mat. 1951 r.), Ewald Malinowski (mat.1951r.), Ks. Leon Pietroń (mat/ 1950 r.), Stanisław Skawiński (mat. 1950 r.); 2007 - Tadeusz Kowalik (mat. 1950 r.), Joanna Wójtowicz (mat. 1982 r.), 2008 - Stanisław Dzierżak (mat.
1951 r.), Stanisław Klimaszewski (mat. 1958 r.), 2013 - Janusz Łomża (mat. 1982 r.), Zbigniew Smutek (mat. 1975 r.), 2016 – Bronisław Grzegorczyk (mat. 1951), Ryszard Sławiński (mat. 1951), Jan Napoleon Saykiewicz (mat. 1956). Działalność Stowarzyszenia została nagrodzona medalem „Za Zasługi dla Oświaty”, nadanym przez Ministra Edukacji Narodowej, a także Medalem Pamiątkowym I Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Lublinie.

Zbigniew Smutek (na postawie materiałów zgromadzonych i opracowanych przez Stanisława Gurbę i Stanisława Klimaszewskiego)